Farkındalığın bir adım ötesi mindful olmak!

 

 Farkındalığın bir adım ötesi mindful olmak!

2500 yıl önce Buda öğretilerinde dile getirilmiş olan farkındalık kavramı halen günümüzün en popüler en güncel konularından biri. Neden mi? Çünkü farkındalıklarımız ile büyür, kendimizi tanır, sorunlarımızı çözer, hayatı ve yaşadıklarımızı anlamlandırırız.  

2014 yılında yapılan bir araştırmanın sonucuna göre işyerlerinde farkındalığın geliştirilmesi; yaratıcılık, yenilik, esneklik, iş bağlılığı, üretkenlik ve iletişim becerilerini arttırmakta, çatışma ve devamsızlığı azaltmakta, ve ciroyu geliştirmektedir¹.

Peki bu konuda ne yapacağız?. Hayatı yaşarken farkında olma durumunu nasıl kazanacağız, otomatik pilottan nasıl çıkacağız? Yani kendi farkındalığımızın farkındalığına nasıl varacağız? Bu konuda birçok farklı teknik den (nefes, meditasyon, NLP ve yoga) yararlanabilir, koçluk görüşmeleri ve bireysel gelişim eğitimlerinden destek alabiliriz. Tüm bu uygulamalar temelde bireyde farkındalık yaratmayı hedefler. Ben ise bu yazıda mindfulness (bilgece farkındalık) kavramına dikkat çekmek istiyorum. Çünkü mindfulness sadece bir kavram değildir, bir var olma yoludur. Bu farkındalık kalp farkındalığıdır.  Bir bakıma bilgeliktir ve bu bilgelik özgürleştiricidir².

Farkındalık, en basit hali ile dikkatimizin şu ana odaklaması ile ilgilidir. ‘Şimdi ve Burada’ olmak ile başlar. Kişisel farkındalık ile birey andaki duygu, düşünce ve davranışlarını anlama çabası gösterir. Bilinçli farkındalık uygulamalarında, dikkat, istemli bir şekilde ve yargısızca anlık deneyimlerin akışına yöneltilmektedir. Bilgece farkında olmak ise tüm bu farkındalık eylemlerini içermekle beraber, farkındalık eylemindeki özel bir tutumu vurgulamaktadır. Bu özel tutum, “açıklık”, “uzaktan izleme”, “merak”, “şefkat ve anlayışla kabullenme” şeklinde özetlenebilir² ve bir var olma biçimini tanımlar.

Yapılan çalışmalar göstermektedir ki tıpkı diğer beceriler gibi bilgece farkındalık becerileri (şimdiye odaklanmak, yargısızlık, mesafe koyma, kabullenme, gözlem) öğrenilerek geliştirilebilir. Sonuç olarak her yerde ve her zaman kullanacağımız bir beceriye dönüşür.

Örneğin şu an bu yazıyı her nerede okuyorsanız okuyun ‘Şimdi ve Burada’ olmanın tadını ekleyin. Yazıyı okurken ‘Neleri fark ettim? Neler hissettim? Şu anda kendimi nasıl hissediyorum? diye kendinize sorun. Bu bilgece farkındalık yaklaşımını hayatınıza sokmaya başladıkça, nasıl hissettiğinizi fark ettikten sonra ardından ‘Şu anda neye ihtiyacım var?’ diye kendinize sorabilir ve kendiniz için daha iyi seçimler yapabilirsiniz.  Her ne yaşıyor olursak olalım acı çektiğimiz zamanlarda dahil ‘O andaki deneyiminin kabullenilmesi ve fark edilmesi’ bize zihinsel bir açık alan sağlar ve böylece biz bu duruma nasıl tepki verebileceğimizi seçeriz.

Mutlu olmak işte bu seçimlerimize bağlı.

Sağlıkla, sevgiyle kalın.

 Prof. Dr Gülbin Gürdal DÜNDAR/ Akademisyen, Performans Koçu, Yoga Eğitmeni

ggurdal06@gmail.com,  533 388 78 79

Kaynaklar

1- PatrickK. Hyland, R. Andrew Lee and Maura J. Mills, 2014, Mindfulness at Work: A new Approach to Improving Individual and Organizational Performance, Industrial and Organizational Psychology 8, No.4, 576-602.

2-‘Mindfulness’ın İyileştirici Gücü’, Jon Kabat-Zinn, Diyojen Yayıcılık, İstanbul, 2021.